Ukrayna’da bulunan 18.000 yıllık Venüs figürinlerinin, mamut dişindeki doğal büyüme çizgilerinden esinlenilerek bezendiği ortaya çıktı.
Yeni bir çalışma, mamut dişinden yontulmuş 18.000 yıllık kadın figürinlerinin yüzeyine kazınmış karmaşık tasarımların, dişlerde görülen kendine özgü büyüme örüntülerinden esinlendiğini ortaya koydu.
Kuzey Ukrayna’daki Mizin yerleşim yerinde bulunan 18 ünlü “Venüs” figürini üzerine yapılan bir analiz, Buzul Çağı ustalarının dişin doğal çizgilerini dikkatle gözlemleyip taklit ettiğini ve bunları sanatsal kazımalarını yapılandırmak için kullandığını gösteriyor.
Keşif, yüksek çözünürlüklü mikroskobik analiz ve üç boyutlu dijital modelleme kullanılarak mümkün oldu. Eserler, Ukrayna’dan sivil toplum kuruluşu Archaїc’in önderliğindeki acil miras koruma çalışmaları kapsamında kayıt altına alındı.
(İlgili: 30.000 Yıllık Sanat İkonu: Willendorf Venüsü)
Ekip, ustaların; mamut dişlerinde bulunan doğal büyüme halkaları olan Schreger ve Owen çizgilerini, figürlerin yüzey desenlerine açıkça kattığını buldu.
Keşfin ardındaki York Üniversitesi, Stavanger Üniversitesi ve Ukrayna Ulusal Tarih Müzesi ekipleri, bulguların; Taş Devri sanatının Avrupa genelinde nasıl evrildiğine dair geleneksel görüşleri sorguladığını söylüyor.
York Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden ve York Üniversitesi Eser ve Malzeme Analizi Merkezi’nin direktörü Dr. Aimée Little, bu keşfin, Paleolitik insanların maddi dünyalarını nasıl algılayıp onunla nasıl ilişki kurduğuna dair olağanüstü bir pencere sunduğunu söylüyor.
Little, mamutların; hem dişlerin kullanımı hem de bu dişin doğal örüntülerinin bilinçli olarak kazınması yoluyla sanatsal geleneklere nasıl entegre edildiğine dair görsel kanıtların belirlenmesinin, tarihöncesi sanata ve maddi kültüre dair anlayışımızda gerçek bir atılımı temsil ettiğini belirtiyor.
Süren Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle, Kiev’deki Ukrayna Ulusal Tarih Müzesi’nde bulunan fiziksel eserlere erişim sınırlıydı. Bu da dijital taramayı, eserlerin gelecekte korunması ve incelenmesi açısından temel bir gereklilik hâline getirdi.
Analiz, Avrupa genelinde insan figürini yapımında, son Buzul Çağı’nın en soğuk zirvesi olan Son Buzul Maksimumu’yla çakışan, 1.000 ila 3.000 yıllık önemli bir boşluğa da dikkat çekiyor.
York Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Dr. Andrew Needham, figürin yapımı yaklaşık 18.000 yıl önce yeniden ortaya çıktığında, bunun Doğu Avrupa’da Batı’dan daha erken başladığını söylüyor. Needham, daha sonraki Batı Avrupa üsluplarında da soyutlanmış kadın biçimlerinin yer aldığını, ancak hiçbirinin Mizin’de görülen diş örüntülerini yeniden üretmediğini belirtiyor.
Needham, bunun Doğu Avrupa’daki Buzul Çağı sanatçılarının, basitçe Batı Avrupa’daki eğilimleri izlemek yerine kendi bağımsız sanatsal yollarını açtığını gösterdiğini ekliyor.
Taş Devri’nin “Venüs” figürinlerinin ruhani ya da ritüel amacına ilişkin pek çok kuram var. Ancak bu yeni çalışma, onların sanatının kilit öğelerini gözler önüne seriyor.
Stavanger Üniversitesi Arkeoloji Müzesi’nden araştırmacı Simon Radchenko, gelecekteki dijital araştırmalarının, Avrupa’da sanatsal ifadenin ortaya çıkışına ve gelişimine daha fazla ışık tutacağı, bugün sahip olduğumuzdan bile daha karmaşık ve ilgi çekici bir resim göstereceği konusunda iyimser olduklarını söylüyor.
Ukrayna Ulusal Tarih Müzesi’nden araştırmacı Oleksandr Naumenko, bunun gibi projelerin yalnızca geçmişe dair anlayışımızı derinleştirmekle kalmayıp, araştırma için yeni olanaklar da yarattığını belirtiyor. Naumenko, savaşın Ukrayna’nın kültürel mirasını tehdit etmeyi sürdürdüğü bir dönemde, eserlerin yüksek kaliteli dijital kayıtlarını oluşturmanın, onları korumak için kritik bir adım olduğunu ekliyor.
Leibniz Arkeoloji Merkezi’nden Dr. Dmytro Kiosak, bulgularının; eski sanatın basit biçimlerden karmaşık biçimlere doğru düz bir çizgide evrildiği yönündeki uzun süredir kabul gören varsayımı sorguladığını söylüyor.
Makale: Radchenko, S., Naumenko, O., Kiosak, D. et al. (2026). Internal structure of Mammoth ivory inspired the design of Mizyn (Ukraine) Upper Palaeolithic figurines. npj Herit. Sci.
You must be logged in to post a comment
Login
Tuna Nehri’nde Bir Orduyu Donatabilecek Demir Çubuklar Bulundu
Kaynak: https://arkeofili.com/feed/
The post Buzul Çağı Ustaları Mamut Dişi Desenlerini Sanatlarına Eklemiş first appeared on kilis-egitim.com.tr.
